Theo lịch, vào 19:30 giờ Việt Nam ngày 11/9, dữ liệu CPI tháng 8 của Mỹ được công bố.
Nhìn chung, xác suất dữ liệu này gây bất lợi cho thị trường tài chính hiện ở mức trên 90%. Thị trường đang đối mặt với một tổ hợp có khả năng nguy hiểm: Thứ Sáu + dữ liệu kinh tế tiêu cực + khả năng cao Fed tiếp tục tăng lãi suất, tạo nên cửa sổ rủi ro gấp ba có thể kích hoạt một “Black Friday” khác.
Báo cáo PPI trước đó, xét một cách khách quan, không quá tệ. Dữ liệu tổng thể gây bất lợi cho thị trường, nhưng chỉ ở mức nhẹ. Vậy mà thị trường toàn cầu vẫn bán tháo đồng loạt: chứng khoán Mỹ, tiền mã hóa, cổ phiếu A (Trung Quốc), cùng các thị trường chứng khoán Đức, Anh và Pháp đều giảm.
Bitcoin lao dốc từ 78.000 USD xuống 76.400 USD, tiến sát mức hỗ trợ quan trọng 76.200 USD đã được nhắc đến trước đó. Điều này cho thấy nỗi sợ hãi trên thị trường đang gia tăng. Ở thời điểm này, ngay cả một tin tiêu cực nhỏ nhất cũng có thể kích hoạt một đợt bán tháo mới.
Quan trọng hơn, sau khi dữ liệu PPI tháng 8 của Mỹ được công bố, xác suất Fed tăng lãi suất ngụ ý từ CME đã nhảy lên 72,4%, tăng khoảng 10 điểm phần trăm.
Dữ liệu lịch sử từ năm 2015 cho thấy mỗi khi xác suất tăng hoặc giảm lãi suất do thị trường định giá vượt quá 69%, Fed cuối cùng đều thực hiện động thái lãi suất tương ứng tại các cuộc họp.
Và đó có lẽ là phần đáng sợ nhất đối với thị trường hiện tại.
1. Đánh giá cơ bản về CPI tháng 8 của Mỹ
Đồng thuận thị trường hiện tại kỳ vọng:
- CPI tổng thể: +0,4% so với tháng trước, với tỷ lệ so với cùng kỳ năm trước giữ ở mức 3,4%
- CPI lõi: +0,2% so với tháng trước, với tỷ lệ so với cùng kỳ năm trước giảm từ 2,5% trong tháng 7 xuống 2,4%
CPI tổng thể được kỳ vọng tăng tốc mạnh từ +0,1% trong tháng 7 lên +0,4% trong tháng 8, chủ yếu do giá năng lượng.
Dầu thô Mỹ đã vượt mốc 100 USD/thùng, trong khi xung đột liên quan đến Iran tiếp tục leo thang. Hiện có rất ít dấu hiệu cho thấy lạm phát năng lượng sẽ giảm đáng kể trong ngắn hạn.
Điều này có nghĩa là ngay cả khi CPI lõi vẫn tương đối ôn hòa, mức tăng tốc đáng kể của CPI tổng thể có thể đủ để duy trì nỗi lo tăng lãi suất của thị trường.
Báo cáo PPI trước đó đã cung cấp tín hiệu dự báo trước:
- PPI tổng thể: +0,4% so với tháng trước, +5,4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn kỳ vọng 5,3%
- PPI lõi: +0,2% so với tháng trước, thấp hơn kỳ vọng 0,3%
Sự kết hợp giữa “lạm phát tổng thể nóng + lạm phát lõi tương đối ôn hòa” chính là điều khiến tình hình trở nên hết sức nhạy cảm.
Bản thân lạm phát lõi không đáng lo ngại đặc biệt, nhưng việc giá năng lượng cao hơn truyền dẫn vào lạm phát rộng hơn đã bắt đầu trở nên rõ ràng. Điều đó có thể đủ để đẩy định giá của thị trường xa hơn về kịch bản tăng lãi suất.
Nhìn chung, CPI tháng 8 của Mỹ khó có khả năng thấp hơn kỳ vọng đáng kể. Do đó, xác suất xảy ra kịch bản “tin tiêu cực được xác nhận” được ước tính trên 90%.
Kịch bản có khả năng nhất: Xác suất >60%
Kết quả có khả năng nhất là CPI tổng thể ở quanh mức kỳ vọng +0,4%, trong khi CPI lõi đạt hoặc hơi vượt kỳ vọng ở mức +0,2%–0,3%.
Xác suất Fed tăng lãi suất vẫn trên 70% và có thể tăng nhẹ.
Thị trường có thể “bán trước”, nhưng mức giảm có thể vẫn tương đối hạn chế, sau đó là một giai đoạn biến động khi nhà đầu tư chờ cuộc họp FOMC.
Kịch bản có khả năng cao thứ hai: Xác suất ~30%
CPI tổng thể vượt kỳ vọng ở mức +0,5% hoặc cao hơn, hoặc CPI lõi đạt +0,3% so với tháng trước.
Xác suất tăng lãi suất ngụ ý có thể vọt lên trên 80%, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ và USD tăng đồng thời.
Các tài sản rủi ro sẽ chịu áp lực lớn hơn đáng kể, có khả năng kích hoạt một đợt bán tháo đồng loạt trên khắp các thị trường toàn cầu.
Kịch bản ít khả năng nhất
CPI lõi thấp hơn kỳ vọng đáng kể ở mức +0,1% so với tháng trước.
Đây là kịch bản duy nhất có thể đảo ngược đáng kể câu chuyện tăng lãi suất hiện tại.
Thị trường có thể bật tăng mạnh nếu điều này xảy ra. Tuy nhiên, với việc giá năng lượng tiếp tục tăng, xác suất CPI lõi bất ngờ giảm mạnh có vẻ tương đối thấp.
2. Tác động lên các loại tài sản tài chính khác nhau
Chứng khoán Mỹ:
Vị thế hợp đồng tương lai vẫn mua ròng, nhưng mức độ hiện diện tổng thể đã giảm, trong khi các vị thế bán đang quay trở lại. Kết hợp với tính thời vụ tháng 9 vốn yếu trong lịch sử và áp lực của năm bầu cử giữa nhiệm kỳ, thị trường vẫn dễ bị tổn thương.
- CPI đúng hoặc hơi cao hơn kỳ vọng: S&P 500 chịu áp lực, với các cổ phiếu công nghệ định giá cao đối mặt áp lực lớn nhất từ suất chiết khấu. Dòng vốn có thể luân chuyển sang năng lượng và tài chính. Có thể xảy ra điều chỉnh khoảng 3–5%, và có khả năng mở rộng lên 5–8% nếu Fed cuối cùng tăng lãi suất.
- CPI cao hơn kỳ vọng đáng kể: Lợi suất trái phiếu Kho bạc tăng vọt, dẫn đến sự nén định giá thậm chí còn mạnh hơn đối với cổ phiếu công nghệ.
- CPI thấp hơn kỳ vọng (xác suất thấp): Câu chuyện tăng lãi suất suy yếu, kích hoạt mua bù vị thế bán và một nhịp hồi.
Bitcoin và thị trường tiền mã hóa:
Thị trường tiền mã hóa hiện đang ở điểm cực kỳ mong manh trong cuộc chiến giữa phe mua và phe bán.
Trong 24 giờ qua, khoảng 1,68 tỷ USD vị thế tiền mã hóa đã bị thanh lý, trong đó vị thế mua chiếm khoảng 73%. Tuy nhiên, tỷ lệ mua/bán không giảm. Thay vào đó, nó đã tăng từ 1,05 một tuần trước lên 1,33.
Điều này có nghĩa là các vị thế mua bị thanh lý đang nhanh chóng được thay thế bằng các vị thế đòn bẩy mới. Phe mua chưa thực sự đầu hàng.
Kiểu cấu trúc “càng nhiều thanh lý, càng nhiều đòn bẩy quay trở lại” này thường cho thấy chu kỳ thanh lý vẫn chưa kết thúc.
76.200 USD là ranh giới quan trọng, trong khi EMA 50 ngày đứng ở 78.311 USD. Golden cross, với đường trung bình động 50 ngày nằm trên đường trung bình động 200 ngày, có thể khó chống lại áp lực từ câu chuyện tăng lãi suất.
Phân kỳ ETF: Các ETF BTC đã trải qua dòng tiền ra liên tiếp, bao gồm khoảng 120 triệu USD trong một ngày, trong khi ETF ETH ghi nhận dòng tiền vào khoảng 34,75 triệu USD. Dòng tiền thông minh dường như đang luân chuyển sang ETH và các tài sản tương đối an toàn hơn.
CPI đúng hoặc hơi cao hơn kỳ vọng: BTC ban đầu có thể được đẩy cao hơn về phía 79.000–80.000 USD, rồi sau đó đảo chiều và kiểm tra lại 76.200 USD. Nếu mức đó bị phá vỡ, 74.000 USD trở thành mục tiêu tiếp theo, hàm ý tiềm năng giảm 4–7%.
CPI cao hơn kỳ vọng đáng kể: 76.200 USD có thể bị phá vỡ ngay lập tức, kích hoạt một làn sóng thanh lý vị thế mua dây chuyền khác.
Lợi nhuận chưa thực hiện của các cá voi đã đạt khoảng 9,07 tỷ USD, mức cao nhất mọi thời đại. Họ có thể chọn chốt lời bất cứ lúc nào, qua đó có khả năng khuếch đại áp lực giảm.
CPI thấp hơn kỳ vọng: Bitcoin có thể hồi phục lên trên 80.000 USD, nhưng nhà giao dịch nên cảnh giác với khả năng kiểm tra lại mức thấp lần thứ hai.
Nhìn chung: Trừ khi CPI thấp hơn kỳ vọng đáng kể, kết quả có khả năng vẫn tiêu cực đối với tài sản rủi ro. Sự kết hợp giữa Thứ Sáu + khoảng trống thanh khoản cuối tuần + cuộc họp FOMC ngày 16/9 có thể khuếch đại biến động đáng kể.
Hai chỉ báo quan trọng cần theo dõi là mức 76.200 USD của Bitcoin và mức độ sâu của bất kỳ đợt điều chỉnh nào của S&P 500.
3. Tham khảo chiến lược giao dịch
Xung đột cốt lõi của thị trường hiện tại không phải là liệu CPI khách quan tốt hay xấu, mà là:
Liệu dữ liệu CPI có đủ mạnh để thay đổi câu chuyện tăng lãi suất hay không？
Với xác suất tăng lãi suất đã ở khoảng 70%, và dữ liệu lịch sử cho thấy Fed đã thực hiện động thái lãi suất tương ứng mỗi khi định giá thị trường vượt quá 69%, ngưỡng để CPI đảo ngược định giá tăng lãi suất hiện tại là cực kỳ cao.
Do đó, chiến lược tổng thể nên là kiểm soát quy mô vị thế và tránh ngay lập tức đuổi theo vị thế bán hoặc bắt đáy sau khi dữ liệu được công bố.
Nhà giao dịch cũng nên cảnh giác với mô hình “bơm trước, xả sau” tiềm ẩn.
Mặc dù số lượng lớn vị thế mua BTC và ETH đã bị thanh lý, thị trường vẫn có thể tạo một nhịp hồi ngắn hạn trước khi CPI được công bố để thu hút các vị thế mua mới, rồi sau đó kích hoạt vòng thanh lý thứ hai khi dữ liệu được công bố.
76.200 USD là mức quan trọng cần theo dõi.
Nếu BTC giữ được mức này sau khi CPI được công bố trong khi hợp đồng mở giảm, điều đó cho thấy đòn bẩy đã bị rũ bỏ theo cách tương đối lành mạnh, có khả năng tạo dư địa cho một nhịp hồi ngắn hạn.
Nếu BTC phá vỡ dưới 76.200 USD trong khi hợp đồng mở không giảm cùng lúc, điều đó cho thấy rủi ro vẫn chưa được giải phóng hoàn toàn.
Lịch kinh tế vĩ mô tuần đó cực kỳ dày đặc:
Thứ Sáu (11/9): CPI → Thứ Năm (16/9): Quyết định lãi suất của Fed → 30/9: Dữ liệu PCE
Ba sự kiện này tạo ra một cửa sổ rủi ro tập trung cao độ. Một bất ngờ đáng kể ở bất kỳ giai đoạn nào trong số này đều có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền trên khắp các thị trường toàn cầu.
4. Rủi ro lớn nhất: Khả năng xảy ra “Black Friday” là bao nhiêu？
Đợt công bố CPI này được lên lịch vào Thứ Sáu.
Trong lịch sử, khi dữ liệu kinh tế tiêu cực được công bố vào Thứ Sáu, thị trường có thể trải qua biến động đặc biệt dữ dội do hành vi né rủi ro tự nhiên gắn với khoảng trống thông tin cuối tuần. Cũng đã có vô số ví dụ lịch sử về những “Black Friday”.
Một ví dụ đặc biệt liên quan xảy ra vào ngày 10 tháng 6 năm 2022, khi CPI tháng 5 của Mỹ bất ngờ tăng vọt lên 8,6%, so với kỳ vọng 8,2%, đạt mức cao nhất trong 40 năm.
Các thị trường toàn cầu bán tháo đồng thời.
S&P 500 giảm 2,91% ngày hôm đó. Bitcoin, với tư cách tài sản rủi ro, chịu mức giảm thậm chí còn lớn hơn, giảm khoảng 4%, trong khi Ethereum giảm khoảng 6%.
Nhưng sự sụp đổ thực sự đến sau đó:
“Black Monday”
Đợt bán tháo hôm Thứ Sáu ngày 10 tháng 6 chỉ là khởi đầu.
Vào Thứ Hai tiếp theo, ngày 13 tháng 6, Bitcoin chịu mức giảm trong một ngày lớn nhất kể từ tháng 3 năm 2020, lao dốc khoảng 16% xuống 21.910 USD.
Từ khi CPI được công bố ngày 10 tháng 6 đến ngày 13 tháng 6, mức giảm tích lũy ba ngày của Bitcoin vượt 20%, vượt xa ba chỉ số chứng khoán chính của Mỹ.
Giai đoạn tháng 6 năm 2022 cho thấy một mô hình quan trọng:
Khi dữ liệu CPI tiêu cực được công bố vào Thứ Sáu, thiệt hại thực sự có thể không xảy ra ngay tại thời điểm dữ liệu được công bố. Thay vào đó, khoảng trống thanh khoản cuối tuần và áp lực bán tập trung vào ngày giao dịch tiếp theo có thể giải phóng toàn bộ tác động.
Bitcoin “chỉ” giảm 4% vào ngày 10 tháng 6, nhưng đợt rút thanh khoản sau đó trong cuối tuần và đợt bán tháo bổ sung ngày 13 tháng 6 mới trở thành cơn ác mộng thực sự đối với phe mua.
Cấu trúc đó có sự tương đồng mạnh mẽ với tình hình hiện tại:
CPI Thứ Sáu + khoảng trống thanh khoản cuối tuần + FOMC ngày 16/9
Điều này đáng được theo dõi sát sao.
Từ góc độ bản thân thị trường tiền mã hóa, đợt tăng bắt đầu từ tháng trước đã kéo dài gần một tháng. Tuy nhiên, Bitcoin thực tế đã tăng mạnh chỉ trong vòng ba ngày.
Từ góc nhìn của nhà tạo lập thị trường, kiểu tăng vọt ngắn hạn trong thị trường gấu như vậy có một lợi thế rõ ràng: nó có thể nhanh chóng thu hút nhà đầu tư bán lẻ tham gia thị trường.
Nhưng cũng có mặt trái: nhà tạo lập thị trường không thể dễ dàng phân phối vị thế của họ trong khi đang đẩy giá lên mạnh mẽ.
Kết quả là thị trường bước vào giai đoạn tích lũy ở vùng cao trước khi phân phối.
Hơn 20 ngày đã trôi qua, điều này có thể cho thấy một phần đáng kể của quá trình phân phối đã diễn ra.
Đồng thời, sự luân chuyển của thị trường dường như đã hoàn thành phần lớn chu kỳ của nó:
Bitcoin → các altcoin lớn → các altcoin nhỏ hơn → meme coin
Sự tăng bùng nổ của PONS, nền tảng phát hành meme coin trên Robinhood Chain, và việc nó vượt qua PUMP có thể được xem là một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy giai đoạn cuối của sự luân chuyển này đã xảy ra.
Do đó, trong thời gian tới:
- Đối với nhà đầu tư spot, đây có thể là thời điểm để chốt lợi nhuận.
- Đối với nhà giao dịch hợp đồng tương lai, trọng tâm có thể chuyển sang tìm cơ hội bán khống vào các nhịp hồi.
Ở thời điểm hiện tại, các nhịp hồi của BTC, ETH và các loại tiền mã hóa lớn khác có thể ngày càng đại diện cho cơ hội mở vị thế bán thay vì đuổi theo đà tăng.
Cuối cùng, không có thông tin nào trong bài viết này cấu thành lời khuyên đầu tư. Vui lòng tự nghiên cứu, cập nhật các diễn biến bổ sung, đánh giá toàn diện điều kiện thị trường và tự đưa ra quyết định đầu tư của riêng bạn.