Quỹ tài sản quốc gia trị giá 2,000 tỷ USD của Na Uy có thể một ngày nào đó trở nên vô giá trị. Lời cảnh báo này được đưa ra bởi chính CEO của quỹ, Nicolai Tangen, vào thứ Ba.
Tangen phát biểu tại một hội nghị chính trị ở Arendal, miền nam Na Uy. Theo ông, thị trường liên tục tăng trưởng bất chấp các rủi ro ngày càng nhiều, và ông gọi đây là điều bất thường.
Được tài trợ
Được tài trợ
CEO quỹ tài sản quốc gia Na Uy lên tiếng về nguy cơ mất trắng toàn bộ tài sản
Quỹ này được xem là “kho báu” của quốc gia Na Uy, từ lâu được coi là một trong những nơi cất giữ tiền an toàn nhất trên thị trường tài chính thế giới. Quỹ này đầu tư lợi nhuận từ dầu khí vào cổ phiếu, trái phiếu và bất động sản ở nước ngoài.
Theo Ngân hàng Trung ương Na Uy – Norges Bank Investment Management (NBIM), đơn vị quản lý quỹ, trung bình quỹ nắm giữ 1.5% cổ phần tại mọi công ty niêm yết trên toàn cầu.
Quỹ đã vượt mốc 1,000 tỷ USD vào năm 2017, nhờ thị trường chứng khoán toàn cầu tăng mạnh và các đồng tiền lớn tăng giá so với đồng USD.
Kể từ đó, giá trị quỹ đã tăng gấp đôi và hiện chi trả khoảng 1/4 tổng chi tiêu công của Na Uy, so với khoảng 10% cách đây một thập kỷ.
Giá trị thị trường của quỹ tài sản quốc gia Na Uy. Nguồn: Reuters
Trước khi đảm nhận vị trí này vào năm 2020, Tangen từng điều hành quỹ đầu cơ AKO Capital tại London, nên ông hiểu rõ việc “bốc hơi” tài sản có thể xảy ra như thế nào. Ông cho biết đây là lời cảnh báo để chuẩn bị tinh thần chứ không phải dự đoán, nhưng ông cũng không muốn nói giảm nhẹ đi thực tế này.
“Tôi muốn giúp mọi người chuẩn bị cho tình huống xấu nhất bằng cách đặt câu hỏi: ‘Liệu quỹ dầu khí này có thể biến mất không？’ Câu trả lời là ‘có’ và tệ hơn nữa là, ở thế giới hiện đại thì điều này không hẳn là không thể xảy ra,” Tangen phát biểu trong bài được Reuters đưa tin.
Được tài trợ
Được tài trợ
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật những tin tức nóng nhất
Bóng dáng của năm 1929 khi thị trường chỉ tin vào tin tốt
Những con số từ chính quỹ cũng phần nào lý giải sự lo lắng. Đến cuối năm 2025, cổ phiếu chiếm 71.3% tổng tài sản của quỹ, theo báo cáo tài chính hàng năm (report). Năm đó, quỹ tăng trưởng 15.1%.
Tuy nhiên, quý đầu năm 2026 lại là một quý “đỏ lửa”. Giá cổ phiếu các ông lớn công nghệ tại Mỹ giảm mạnh đã khiến quỹ mất 1.9%, theo cập nhật quý đầu năm của quỹ.
Kết quả kiểm tra sức chịu đựng của NBIM càng củng cố cho cảnh báo này. Báo cáo tài chính hàng năm mới đây giả lập một thế giới bị chia rẽ, có chiến tranh thương mại và các khối kinh tế đối đầu lẫn nhau. Chỉ riêng kịch bản này đã khiến giá trị quỹ giảm 37%, khoảng 740 tỷ USD. Ngoài ra, còn có nguy cơ điều chỉnh do AI dẫn đầu.
Lịch sử cũng từng chứng kiến viễn cảnh tệ hơn. Tangen lấy ví dụ giai đoạn trước cú sập năm 1929 (do chiến tranh thuế quan), lúc đó chứng khoán Mỹ mất gần 90% giá trị từ 1929 đến 1932. Trong khi đó, năm tệ nhất gần đây của quỹ là 2022 cũng chỉ bị lỗ 14.1%.
Lời cảnh báo này càng đáng chú ý vì xuất hiện đúng ngày chỉ số KOSPI ở Hàn Quốc gây thua lỗ nặng nhất cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ kể từ năm 2008 (tìm hiểu thêm). Trước đó một ngày, số liệu cho thấy nhu cầu phòng vệ rủi ro giảm mạnh ngay cả khi các ngân hàng liên tục nâng chỉ tiêu chỉ số S&P500.
Bên cạnh đó, ngày càng nhiều chuyên gia lo ngại việc tập trung vào AI trở thành rủi ro lớn nhất với thị trường hiện nay.
Tuy nhiên, Tangen cũng thừa nhận rằng những người lạc quan không hoàn toàn sai. Các công ty đã tái cấu trúc lại chuỗi cung ứng. Ngoài ra, nền kinh tế cũng vượt qua được nhiều cú sốc mà trước đây có thể đã khiến nó sụp đổ.
“Nếu quay về hai năm trước, nếu bạn dự đoán sẽ có thuế quan, rào cản thương mại, có lẽ bạn không thể nghĩ thị trường và nền kinh tế lại mạnh như bây giờ. Rõ ràng đây là một nền kinh tế rất bền bỉ.”
Nhà đầu tư Bitcoin có nên lo lắng？
Quỹ này hiện không mua Bitcoin trực tiếp. Tuy nhiên, họ lại gián tiếp sở hữu Bitcoin (BTC) thông qua việc đầu tư vào các công ty đang nắm giữ BTC trong tài sản của mình. Tính đến giữa năm 2025, khoản đầu tư gián tiếp này đã tăng 83% so với cùng kỳ năm ngoái.
Kênh sở hữu này rất quan trọng trong trường hợp thị trường sụp đổ. Hiện tại, Bitcoin được giao dịch quanh mức 63,277 USD, giảm 1.2% trong 24 giờ qua. Vào những giai đoạn thị trường lao dốc mạnh, Bitcoin thường giảm cùng các cổ phiếu công nghệ lớn – nhóm đã khiến quỹ bị lỗ trong quý một vừa rồi.
Diễn biến giá của Bitcoin. Nguồn: BeInCrypto
Vậy nên, câu trả lời thật lòng là không, không chỉ vì một bài phát biểu. Tangen không hề dự đoán gì cả. Điều đáng lo chính là bối cảnh mà ông ấy mô tả: Định giá tài sản bị đẩy lên quá cao, các chính sách thuế quan cùng tâm lý chủ quan – tất cả đều là mối đe dọa cho mọi loại tài sản rủi ro, trong đó Bitcoin cũng nằm ở vị trí hàng đầu.
Sự căng thẳng trong thông điệp của ông ấy mới là điều đáng chú ý. Người quản lý khối tài sản lớn nhất thế giới đang chủ động chuẩn bị cho kịch bản thua lỗ hoàn toàn, trong khi thị trường vẫn đang ở gần mức đỉnh lịch sử.