Son iki döngüdür Bitcoin DeFi, bir kategoriden çok vaat olarak varlığını sürdürüyor.
Programlanabilir Bitcoin, dünyanın en büyük kripto parasının güvenlik ve sağlam para niteliklerini kaybetmeden üretken hale gelebileceğine inanan belirli bir Bitcoin maksimalisti kesimin savunduğu bir vizyon olarak kaldı.
Ancak Bitcoin ölçekleme platformu Botanixin bu ayın başlarında kapanması, bu vizyonu tartışmaya açtı.
Canlı uygulamalara, entegrasyonlara ve rekabetçi getirilere sahip, iyi fonlanmış ve teknik açıdan iddialı bir Bitcoin ikinci katman ağı bile ayakta kalacak kadar kullanım çekemiyorsa, bu Bitcoin yatırımcılarının merkeziyetsiz finansı umursamadığı anlamına mı geliyor？
Bitcoin DeFi, yıllardır bir sonraki büyük trend olarak gösterilmesine rağmen 2026da hala niş bir alan olmayı sürdürüyor.
DefiLlama panosu, tüm Bitcoin DeFi protokollerinde yalnızca 4,12 milyar dolarlık toplam kilitli değer (TVL) olduğunu gösteriyor. Bu rakam, Bitcoinin 1,2 trilyon dolarlık piyasa değeri ve spot borsa yatırım fonları, kurumsal hazineler ile saklama hesaplarında tutulan yüz milyarlarca doların yanında çok küçük kalıyor.
Bitwise Avrupa araştırma başkanı Andre Dragosch, Cointelegraph‘a yaptığı açıklamada, “Bitcoin parasal varlık ve kusursuz teminat olarak açık ara kazanıyor, ancak Bitcoin’in bağımsız bir DeFi yürütme katmanı olacağı tezi, anlatının ima ettiğinden her zaman yapısal olarak daha zayıftı,” ifadelerini kullandı.
Botanix dört yılın ardından kapanıyor
Botanix, yaklaşık dört yıllık çalışmanın ve bir yıllık ana ağ süresinin ardından faaliyetlerini sonlandıracağını açıkladığında ekip, bir siber saldırıyı ya da düzenleyici şoku suçlamadı. Talebi suçladı.
Botanix, teknik anlamda “çalışan” bir zincirden söz etti: 25 milyon işlem, 200.000 cüzdan ve köprülenen on milyonlarca dolar değerinde fon. Ancak zincir, altyapı maliyetlerini karşılayacak işlem ücreti hacmini hiçbir zaman üretemedi.
Kullanıcılar getiri için geldi, BTCyi değer saklama teminatı olarak değerlendirdi ve ardından anlamlı işlem ücreti hacmi yaratacak kadar sık borç almak, alım satım yapmak ya da fon taşımak yerine büyük ölçüde pasif al ve tut stratejilerinde kaldı.
Bugünkü çoğu BTCFi yapısı gibi Botanix de kullanıcıların DeFi‘ye erişmeden önce Bitcoin’lerini ayrı bir Ethereum Sanal Makinesi (EVM) tabanlı zincirde tokenleştirilmiş bir versiyona köprülemesini gerektiriyordu. Bu durum, birçok Bitcoin yatırımcısını endişelendiren ek köprü ve akıllı sözleşme varsayımlarını beraberinde getiriyor.
Buna rağmen Botanix kurucu ortağı Willem Schroé, Cointelegraph‘a yaptığı açıklamada temel tasarımı değiştirmeyeceğini söyledi. Botanix’in “sektördeki en iyi oranları” ve tipik wrapped BTC köprülerine kıyasla Bitcoin‘e daha uyumlu bir güvenlik modeli sunduğunu belirtmesine rağmen, Ethereum’daki wrapped BTC Botanixe karşı üstün geldi.
Schroé, bunu Ethereumun “devasa altyapı ağı ve Lindy etkisine”, ayrıca likidite derinliği, kullanıcı deneyimi ve düzenleyici rahatlığın birleşimine bağladı.
Botanix Bitcoin DeFi hakkında ne öğrendi？
Ekip, Bitcoinin hala programlanabilir faydaya sahip bir varlıktan ziyade rezerv varlık olarak görüldüğü sonucuna vardı.
Borç verme, kaldıraçlı sahiplik ya da getiri gibi mevcut kullanım alanlarının çoğu için Ethereum gibi büyük ve olgun bir EVM ekosistemindeki wrapped BTC pozisyonu, çoğu kullanıcı açısından “gerçekten yeterli” görülüyor. Kullanıcılar, Botanix gibi Bitcoin uyumlu bir EVM zincirine köprü kurmak yerine likiditenin, uygulamaların ve entegrasyonların zaten bulunduğu platformlarda wBTC ile kalmayı tercih etti.
Botanix ayrıca zincir üstü aktivitenin Hyperliquid gibi platformlar ile kullanıcı ilişkisini “elinde tutan” büyük merkezi borsalar ve bireysel kullanıcılara dönük fintech şirketleri etrafında yoğunlaştığına dikkat çekti. Bu durum, bağımsız altyapıların kolaylık ve marka gücüne karşı “akıntıya karşı kürek çekmesine” neden oluyor.
Wilhelm, Botanixin kapanış sürecinin “kesinlikle başkaları tarafından inceleneceğini” umduğunu söyledi ve süreci, diğer BTCFi geliştiricilerinin ciddiye alması gereken dersler sunan profesyonelce yönetilmiş bir deney olarak nitelendirdi.
Bitcoin yatırımcıları, DeFi ve wrapped BTC
Tahminler değişse de Bitcoin arzının yalnızca küçük bir bölümü şu anda DeFide üretken şekilde kullanılıyor. Bunun büyük kısmı da Ethereum ve Base ile Arbitrum gibi ikinci katmanlarında, ayrıca Polygon, Solana ve BNB Smart Chain üzerindeki wrapped BTC ürünlerinde bulunuyor. Daha küçük bir oran ise “Bitcoin ikinci katman” zincirlerinde yer alıyor. Bitcoin uyumlu ikinci katmanlar ve yan zincirler, bu aktivitenin değer açısından mütevazı bir bölümünü oluşturuyor.
Tokenleştirilmiş BTC ürünleri de varlığın yalnızca küçük bir kısmını temsil ediyor: Mayıs 2026 tarihli bir analiz, yaklaşık 20 milyar dolar değerinde BTC‘nin, yani toplam Bitcoin arzının yüzde 2’sinden azının, wrapped formda EVM zincirlerinde dolaştığını tahmin etti.
Bitcoin DeFide toplam kilitli değer (TVL). Kaynak: DeFiLlama
Ekim 2025‘te GoMining tarafından 730 Bitcoin sahibiyle yapılan bir ankete göre katılımcıların yüzde 77’si hiçbir zaman bir BTCFi platformu kullanmadı ve yalnızca yüzde 3‘ü BTCFi’yi genel Bitcoin stratejisine dahil etti.
Örneklem yanlılığı hesaba katılsa bile, yani bu kişilerin ankete yanıt veren ve piyasayı takip eden BTC sahipleri olduğu düşünülse bile, rakamlar kullanıcıları Bitcoin uyumlu yapılarda tutan BTCFi platformlarının kitlesel bir davranıştan ziyade niş bir aktivite olarak kaldığını gösteriyor.
Kripto özel piyasalar danışmanlık şirketi Arctic Digital araştırma başkanı Justin d‘Anethan, Cointelegraph’a yaptığı açıklamada, “EVM ya da SVM (Solana Sanal Makinesi) yerel çözümlerinde, BTC çözümlerine kıyasla daha fazla likidite ve daha iyi getiriler var. Nokta,” dedi.
Müşteriler “Bitcoin‘lerini çalıştırmayı” sorduğunda, d’Anethan‘a göre pratik yollar hala merkezi masalar, BTC’yi yüzde 2 ila yüzde 4 arasında borç veren borsalar, “Ethena tarzı” baz işlem yapıları ya da Maple gibi kurumsal kredi havuzları.
DAnethan, çoğu Bitcoin yatırımcısı için en büyük engelin daha az güvenli bir Bitcoin ikinci katman ağına köprü kurma riski olduğunu söyledi. “Sıkı BTC maksimalistleri” için varsayılan tercih, karşı taraf riskiyle yüzde 2 ila 3 getiri “koparmaya” çalışmak yerine soğuk saklama, HODL etmek ve fiyat artışından faydalanmak olmaya devam ediyor.
Yerel BTCFi yapısal bir uyumsuzluk mu？
Dragosch, Botanixin başarısızlığının bağımsız Bitcoin DeFi yürütme katmanlarına yönelik talebin destekçilerinin beklediğinden çok daha zayıf olduğunu gösterdiğini söyledi.
Dragosch, “gerçekten getiri isteyen” sermayenin özel federasyonlara köprü kurmak yerine olgun ve likit platformlardaki wrapped BTCye yöneldiğini savundu.
Bu bakış açısına göre sorun yalnızca Bitcoin yatırımcılarının yerel DeFi‘yi henüz “keşfetmemiş” olması değil. Mimari ve kullanıcı tabanı birbirine uyum sağlamıyor. Bitcoin’in ana katmanı yavaş, muhafazakar ve değer saklama anlatısına sıkı biçimde bağlı.
Dr. Dragosch, “Bitcoinin rezerv teminat olarak kullanımı kalıcı işlem alanıdır,” dedi. “Benimsenmenin bir sonraki aşaması, zincir üstü yürütme katmanlarından ziyade kurumlar ve bilançolar üzerinden ilerliyor.”
Katılımcıların yüzde 77si hiçbir zaman BTCFi platformu kullanmadı. Kaynak: GoMiningBTCFiyi kim, kimin için inşa etmeye devam ediyor？
Bitcoin güvenliğiyle desteklenen, EVM uyumlu yan zincir RootstockLabsin CEOsu Diego Gutierrez Zaldivar, Bitcoin destekli borç verme, getiri ürünleri ya da daha geniş BTCFi hizmetleri için “talep olmadığı” fikrine katılmıyor.
Zaldivar, temel kısıtın güven olduğunu söyledi: Kurumların ihtiyaç duyduğu operasyonel, hukuki ve risk yönetimi çerçevelerini oluşturmak.
Zaldivar‘a göre tüm Bitcoin DeFi aktivitesinin yüzde 40’tan fazlası artık Rootstock üzerinden gerçekleşiyor. Buna gerçek dünya varlığı mutabakatları ve kurumsal kasalar da dahil. Zaldivar, son bir yılda fonların Rootstock tabanlı ürünlere tek seferde yüzlerce, hatta binlerce BTC yatırmayı sormaya başladığını belirtti. Bunlar iki ya da üç yıl önce neredeyse hiç görülmeyen akışlardı.
Zincirlerin TVLi. Kaynak: DeFiLlama
Chainway Labs‘in kurucu ortağı Orkun Mahir Kılıç, kullanıcı varlıklarını Bitcoin’in güvenlik sınırları içinde tutan ve durumunu sıfır bilgi kanıtlarıyla doğrulayan Bitcoin bağlantılı rollup Citrea‘nın arkasındaki isimlerden biri. Kılıç, EVM DeFi yapılarını Bitcoin’e kopyalamanın çıkmaz sokak olduğunu savundu ve Botanix deneyiminin BTCFinin kendisine değil, bu modele yönelik bir hüküm olduğunu söyledi.
Kılıç, Cointelegrapha yaptığı açıklamada “daha güvenli” olmanın çoğu insanın davranışını değiştirmediğini söyledi.
“İnsanlar, bir şey bozulana kadar karşı taraf riskini fiyatlamıyor,” dedi. “Bunun önemli olduğu yer”, başarısız olabilecek bir saklayıcı olmadan güvene en az ihtiyaç duyan işlemlere ihtiyaç duyan kurumlar ve büyük sahipler.
“Diğer herkes için burada olmanın nedeni soyut bir güvenlik garantisi değil, başka yerde bulunmayan uygulamalardır.”