Başkan Donald Trump, yapay zekâ (AI) alanında önde gelen şirket yöneticilerinin model geliştirmeyi yavaşlatma çağrılarını reddediyor. Trump, pazar günü yaptığı açıklamada, böyle bir duraklamanın Çin‘e liderliği kazandıracağını ve ABD’nin mutlaka kazanması gereken bir yarışta geriye düşeceğini savundu.
Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson ve eski Beyaz Saray AI danışmanı David Sacks de benzer bir argüman öne sürdü. Yapay zekâ güvenliğiyle ilgili tartışma, Çinle rekabet yarışına dönüştü.
Sponsorlu
Sponsorlu
Kongre, Yapay Zekâ Güvenliğini Geliştiricilere Bıraktı
Johnson, CNN‘in State of the Union programında Kongre’nin halihazırda çerçeve kuralları belirlediğini söyledi. Sorumluluk artık laboratuvarlarda.
‘…bu modelleri geliştiren şirketlerin açıkça bir kurumsal sorumluluğu var: ürünlerinin güvenli olmasını sağlamak onların görevi.’ dedi.
O bu açıklamayı, Anthropic, OpenAI ve xAI şirketlerinin AI hızını yavaşlatma çağrısı yaptığı günün ardından yaptı. Hiçbir federal yasa ise bu şirketlere çağrıları yerine getirmeyi zorunlu kılmıyor.
Sacks, üç CEOya daha fazla izin istememelerini söyledi. Onun görüşüne göre, bu şirketlerin temkinli yaklaşımı ticari nedenlere de dayanıyor: çünkü yıkıcı bir siber saldırı, onları büyük tazminat talepleriyle karşı karşıya bırakabilir.
Dario has written that we need to “pace the frontier,” and Sam has agreed. People may be surprised by my response: go ahead.
You guys are the frontier. By any reasonable metric — market share, revenue growth, model capability — the two of you have a duopoly on frontier…
— David Sacks (@DavidSacks) September 13, 2026
Sponsorlu
Sponsorlu
Çin Gündemi Tartışmayı Gölgede Bıraktı
David Sacksa göre Çin asla böyle bir anlaşmaya imza atmayacak.
‘Çin’in küresel bir anlaşmaya katılması çok düşük bir ihtimal, siz de biliyorsunuz ve bu konu mutlaka dikkate alınmalı dedi.
Öte yandan, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Yeni Delhi‘deki BRICS zirvesinde “konsensüs temelli küresel bir yapay zekâ yönetişim framework’ü” çağrısı yaptı. Ayrıca BRICS AI açık kaynak topluluğu kurulacağına da söz verdi.
Closing his historic India visit, Chinese President Xi Jinping pledged open-source AI models, LLM development, and tech training to BRICS nations.
This bold initiative directly challenges Western dominance, positioning China as the core technology driver for the Global South. pic.twitter.com/NTKsTfLFdn
— China pulse ???????? (@Eng_china5) September 13, 2026
BRICS, Çin, Hindistan ve Rusyanın liderliğinde toplam 11 ülkenin oluşturduğu bir blok.
Öte yandan, Senatör Bernie Sanders tamamen duraklama talep etti ve Xi ile bir anlaşma yapılmasını istiyor. Trump, 24 Eylül‘de Beyaz Saray’da Xi ile bir araya gelirken, AI gündemin başında olacak.
Amodei, Washingtonun Anlattığı Kadar Ilımlı Değil
Anthropic CEO‘su Dario Amodei, CBS News’e yaptığı açıklamada, planındaki en büyük soru işaretinin Çinin kurallara uymaması olduğunu söyledi.
‘Uzun vadede, yapılması gereken şey, AI ilerlemesini belirli bir hız limitiyle sınırlamak için birlikte hareket etmek olur… Ancak bunun çok zor olacağını düşünüyorum: öne geçmek için teşvikler ve askeri avantajlar o kadar büyük ki işin zorluğu burada. Açıkçası bunun mümkün olup olmadığından emin değilim.’ Amodei açıkladı.
Amodei, yazısında Washington‘un Çin’e ileri çip satışını durdurmasını ve kaçakçılık ağlarını dağıtmasını istedi. Çinin liderliği ele geçirmesinin ciddi bir tehdit oluşturacağını da belirtiyor.
Bu planın üçüncü adımı ise hükümetlerin otoriter devletlerle masaya oturmasını gerektiriyor. Ancak Kongre, pazar günü bu fikri rafa kaldırdı.
Stanford Üniversitesi‘nin 2026 AI Endeksi, mart ayında ABD’nin en iyi Çinli modele karşı %2,7lik bir üstünlüğü olduğunu gösteriyor. Çinli laboratuvarlar ise Amerikan yapay zekâ modellerini kopyalamakla suçlanıyor.
Trump, Xi ile görüşmesine on bir gün kala, yapay zekâyı yavaşlatacak tek taraflar hâlâ en hızlı geliştirmek için yarışan şirketler.