มีรายงานว่าในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา ธนาคารแห่งประเทศไทยได้ซื้อทองคำสำรองเพิ่มขึ้นกว่า 90 ตัน ทำให้ประเทศไทยติดอันดับต้นๆ ของการซื้อทองคำโดยธนาคารกลางทั่วโลก ภายในช่วงครึ่งแรกของปี 2021 และเป็นการสะสมทองคำระยะสั้นที่สูงที่สุด นับตั้งแต่ประเทศโปแลนด์เข้าซื้อทองคำ 100 ตัน เมื่อปี 2019
การซื้อทองคำสำรอง 90 ตันของไทย (เพิ่มขึ้น 43.5 ตัน ในเดือนเมษายน และเพิ่มขึ้นอีก 46.5 ตันในเดือนพฤษภาคม) ทำให้ไทยมีทองคำสำรองรวมจาก 154 ตันเป็น 244 ตัน เพิ่มขึ้นถึง 58.4% โดยมูลค่าทองคำของไทยในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2564 เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
มกราคม มีทองคำรวมมูลค่า 273,869.68 ล้านบาท
กุมภาพันธ์ มีทองคำรวมมูลค่า 257,649.29 ล้านบาท
มีนาคม มีทองคำรวมมูลค่า 264,808.71 ล้านบาท
เมษายน มีทองคำรวมมูลค่า 350,293.43 ล้านบาท
พฤษภาคม มีทองคำรวมมูลค่า 467,614.67 ล้านบาท
และเดือนมิถุนายน มีทองคำรวมมูลค่า 445,226.54 ล้านบาท ซึ่งเพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา
โดยธนาคารแห่งประเทศไทยได้ออกมาอธิบายเกี่ยวกับประเด็นนี้ว่า “แบงก์ชาติได้ลงทุนในรูป ”ทองคำ“ เพิ่มขึ้นจริง ซึ่งเป็นไปตามมาตรฐานสากลของการบริหารเงินสำรองระหว่างประเทศ โดยยึดหลักความมั่นคงปลอดภัย ผลตอบแทนที่เหมาะสม และการกระจายความเสี่ยงทั้งในรูปของสินทรัพย์และสกุลเงิน ที่สอดคล้องกับสถานการณ์ด้านเศรษฐกิจและการเงินโลก โดยมีเป้าหมายเพื่อให้มีไว้เพียงพอ พร้อมใช้ สำหรับรองรับการทำธุรกรรมซื้อขายสินค้าและบริการ และการลงทุนระหว่างประเทศ (balance of payments buffer) และมุ่งรักษามูลค่าในรูปเงินตราของต่างประเทศเพื่อรักษาอำนาจซื้อของไทยในตลาดโลก (purchasing power)”
ทีนี้เราลองมาวิเคราะห์ฝั่งเรากันดีกว่า ว่าแรงจูงใจที่จะทำให้ธนาคารกลางแต่ละประเทศ ต้องซื้อทองคำสำรองเพิ่มคืออะไร
1. ไม่มีอะไรน่าพึ่งพาเท่าทองคำแล้ว
ในสถานการณ์ที่เศรษฐกิจโลกปั่นป่วน หยวนไร้เสถียรภาพจากนโยบายดอกเบี้ยและนโยบายค่าเงินเหรียญสหรัฐก็พึ่งพาไม่ได้ ในเวลานั้นอาจไม่มีทรัพย์สินอะไรจะค้ำยันฐานะความมั่งคั่ง และสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนได้ดีกว่า “ทองคำ” อีกแล้ว
2. กระจายความเสี่ยง
ด้วยสภาพแวดล้อมที่มีความวิตกเกี่ยวกับปัจจัยทางด้านภูมิรัฐศาสตร์ที่เพิ่มสูงขึ้น ทองคำจึงเป็นสินทรัพย์ที่น่าสนใจเพราะทองคำไม่ใช่ของ ๆ ใครคนใดคนหนึ่ง จึงไม่ต้องแบกรับความเสี่ยงที่มาจากบุคคลที่ 3
3. เศรษฐกิจมีความไม่แน่นอน
เมื่อเศรษฐกิจโลกมีความไม่แน่นอนสูง เหมือนในช่วงวิกฤตโควิด-19 แบบนี้ ทองคำอาจจะเป็นทางเลือกที่ดี เพราะทองคำถือเป็นสินทรัพย์ที่จะมาคู่กับเศรษฐกิจโลกที่ย่ำแย่ การสะสมทองคำของธนาคารกลางมักสะท้อนถึงความรู้สึกไม่มั่นคงของนักลงทุนที่มีต่ออนาคตของเศรษฐกิจ
4. อาจเกิดขึ้นเฟ้อหนัก
เมื่อเกิดเงินเฟ้อหนักข้อ สินทรัพย์ประเภทอื่น ๆ จะอ่อนแอและแปรปรวนผันผวนยิ่ง แต่ทองคำยังมั่นคงอยู่ได้ เพราะเป็น Safe Heaven Asset ที่ต้องถือครองไว้เพื่อป้องกันความเสี่ยง
5. เรื่องของการบริหารทุนสำรอง
การสะสมทองคำที่เพิ่มขึ้นนั้น อาจสะท้อนให้เห็นว่า นโยบายการบริหารจัดการทุนสำรองของประเทศไม่สามารถเดินฝ่ากระแสคลื่นลมเศรษฐกิจโลกไปได้